Ως καινοτομία ορίζεται η εισαγωγή του καινούριου, του πρωτοποριακού. Η Οφθαλμολογία και οι εξειδικεύσεις της βρισκόταν ανέκαθεν στις επάλξεις της καινοτομίας και ενσωμάτωνε γρήγορα τις νέες εξελίξεις στη φαρμακολογία, στις τεχνικές απεικόνισης, στην επεξεργασία δεδομένων και στην τεχνολογία. Η χρονιά που πέρασε δεν αποτέλεσε εξαίρεση. Αν και οι απαρχές πολλών από τις παρακάτω εξελίξεις βρίσκονται στο παρελθόν, η προηγούμενη χρονιά τις βρήκε να υιοθετούνται από τους οφθαλμιάτρους, με υπέρτατο στόχο τη βελτίωση της ζωής των ασθενών τους,

Νέος ενδοφθάλμιος φακός

Νέες τεχνολογικές εξελίξεις στο σχεδιασμό των πολυεστιακών ενδοφακών έχουν πραγματοποιηθεί με σκοπό τόσο τη βελτίωση της ποιότητας της όρασης όσο και του εύρους όρασης των ασθενών. Εν γένει, οι ασθενείς αποζητούν την απαλλαγή από τα διορθωτικά γυαλιά ακόμη και μετά το χειρουργείο του καταρράκτη. Αν και οι πρώτες προσπάθειες σχεδιασμού πολυεστιακών ενδοφακών επέτρεψαν βελτιωμένη μακρινή και κοντινή όραση, διάφορες ανεπιθύμητες οπτικές διαταραχές όπως το θάμβος (glare) και τα «φωτοστέφανα» (halos) έκαναν επίσης την εμφάνισή τους, ιδιαίτερα κατά τις νυχτερινές ώρες. Για την βελτίωση της ικανοποίησης των ασθενών με αυτούς τους φακούς, συνεπώς, απαιτούταν προσεκτική επιλογή των κατάλληλων ασθενών και ακριβείς προεγχειρητικές μετρήσεις.
Κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας η τεχνολογία σχεδιασμού ενδοφακών πέρασε από τη διαθλαστική στην περιθλαστική με τεχνικές αποδισμού (apodization), γεγονός που οδήγησε σε λιγότερες αριθμητικά και λιγότερο έντονες οπτικές ανεπιθύμητες ενέργειες. Η τεχνική του αποδισμού βελτιώνει την ποιότητα της εικόνας βελτιστοποιώντας τη συγκέντρωση του φωτός κατανέμοντας την κατάλληλη ποσότητα φωτός στα τμήματα του φακού για κοντινή και μακρινή όραση ανεξάρτητα από τις συνθήκες φωτισμού. Μηχανικα, αυτό επιτυγχάνεται με τον ανασχηματισμό των ορίων των τμημάτων του ενδοφακού. Το τελικό αποτέλεσμα καταλήγει σε βελτίωση της συνολικής όρασης ανεξάρτητα από το μέγεθος της κόρης και τις συνθήκες φωτισμού. Εκτός από την περιθλαστική τεχνολογία, η χρήση ασφαιρικών φακών έχει βελτιώσει τις σφαιρικές εκτροπές.
Τον Ιούλιο του 2016 το FDA ενέκρινε τη χρήση του Τecnis Symfony® IOL (Abbott Medical Optics, Inc; Santa Ana, California), του πρώτου φακού ευρέος βάθους εστίας (EDOF) IOL διαθέσιμου στις ΗΠΑ. Ο φακός αυτός θεωρείται game changer καθώς έχει περιθλαστικό εν ήδη step οπτικό προφίλ με σκοπό να παρέχει διευρυμένο εύρος όρασης ενώ ταυτόχρονα διορθώνει τις χρωματικές εκτροπές με σκοπό τη βελτίωση της ευαισθησίας αντίθεσης με τη χρήση κατάλληλης τεχνολογίας [1]. Καθώς τα περιθλαστικά οπτικά ενδέχεται να ελαττώσουν την αντίθεση, η εισαγωγή αντισταθμίσεων των χρωματικών εκτροπών οδηγεί σε 20/20 όραση ακόμη και σε μη ικανοποιητικές συνθήκες φωτισμού.
Μια μελέτη η οποία συνέκρινε την ποιότητα όρασης, την ευαισθησία αντίθεσης και την ποιότητα ζωής κατέληξε στο ότι ο αχρωματικός ενδοφακός είχε παρόμοια αποτελέσματα με έναν ασφαιρικό μονοεστιακό ενδοφακό [2].
Ένα πρόσθετο πλεονέκτημα του Symfony EDOF IOL είναι ότι είναι διαθέσιμος και ως τορικός, για την αντιμετώπιση και του αστιγματισμού και είναι ο πρώτος φακός που είναι διαθέσιμος στις ΗΠΑ ο οποίος συνδυάζει τορική και EDOF τεχνολογία.
Η εισαγωγή της EDOF τεχνολογίας πιστεύεται ότι θα έχει θετικό αντίκτυπο στα ήδη εξαιρετικά αποτελέσματα της χειρουργικής του καταρράκτη παρέχοντας περισσότερες επιλογές και μεγαλύτερη ικανοποίηση των ασθενών λόγω της βελτιωμένης ποιότητας και εύρους όρασης.

Εξελίξεις στη χειρουργική του γλαυκώματος


Τα τελευταία χρόνια γίνεται λόγος για νέες εξελίξεις στο χειρουργείο του γλαυκώματος. Το AqueSys® XEN Gel Stent (Allergan; Parsippany–Troy Hills, New Jersey) μόλις έλαβε έγκριση για χρήση στις ΗΠΑ. Το XEN Gel Stent θεωρείται ένα υβρίδιο μεταξύ της παραδοσιακής τεχνικής και της ελάχιστα παρεμβατικής χειρουργικής του γλαυκώματος. Τοποθετείται ab interno διαμέσου καθαρής κερατοειδικής τομής αλλά ταυτόχρονα δημιουργείται και αμπούλα η οποία παροχετεύει υγρό από τον πρόσθιο θάλαμο στον υποεπιπεφυκοτικό χώρο[3].