Μια νέα μελέτη υποστηρίζει ότι η έλλειψη τακτικής παρακολούθησης των οφθαλμολογικών ασθενών θέτει σε κίνδυνο την υγεία των ματιών τους. 16 ασθενείς παρουσίασαν σοβαρά συμβάματα μεταξύ του Ιουλίου 2007 και του Νοεμβρίου 2012 επειδή δεν επέστρεψαν στο προγραμματισμένο ραντεβού τους στο Moorfields Eye Hospital του Λονδίνου, σύμφωνα με τους εκεί ερευνητές.

"Κατά την άποψή μας, θα πρέπει να υπάρξει κρατική πρωτοβουλία ως προς τον έλεγχο του τρόπου παρακολούθησης των ασθενών", αναφέρει ο A Davis και οι συνεργάτες του στο περιοδικό Eye.

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στο Moorfields. Το 2009 ο Εθνικός Σύλλογος Ασφάλειας των Ασθενών (National Patient Safety Agency-NPSA) της Αγγλίας υποστήριξε ότι 44 ασθενείς με γλαύκωμα υπέστησαν κάποιου είδους βλάβη εξαιτίας καθυστερημένης προσέλευσης στα ραντεβού τους μεταξύ του Ιουνίου 2005 και του Μαΐου 2009, συμπεριλαμβανομένων 13 ασθενών που κατέληξαν σε τύφλωση.

Σε απάντηση της ανησυχίας του NPSA, το νοσοκομείο Moorfields προχώρησε στην ανάλυση των δεδομένων ασθενών που διέκοψαν την παρακολούθησή τους κατά το διάστημα 2007-2012. Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν σε αρχεία ασθενών για τους οποίους διαπιστώθηκε μη προσέλευση σε μία προγραμματισμένη επίσκεψη. Διαπιστώθηκαν συνολικά 145.234 τέτοια περιστατικά. Περιστατικά προερχόμενα από τους τομείς της Γενικής Οφθαλμολογίας, της Οπτομετρίας και της Ορθοπτικής θεωρήθηκαν χαμηλού κινδύνου.

Υψηλού κινδύνου περιστατικά θεωρήθηκαν εκείνα που προέρχονταν από τους τομείς του γλαυκώματος (3.6% των περιπτώσεων) και του τμήματος αμφιβληστροειδούς (10.7%).

Κατόπιν, συνέκριναν τα ποσοστά ασθενών που έχασαν προγραμματισμένη επίσκεψη ανά υποειδικότητα και διαπίστωσαν ότι η γενική οφθαλμολογία, η οπτομετρία και η ορθοπτική παρουσίαζαν ποσοστά μεγαλύτερα από το αναμενόμενο ενώ αντιθέτως το γλαύκωμα και ο αμφιβληστροειδής παρουσίαζαν ποσοστά μικρότερα από το αναμενόμενο.

Από το σύνολο των περιστατικών, αφαιρέθηκαν οι ασθενείς που είχαν αποβιώσει (79.562 ασθενείς-54.8%) καθώς και άλλοι 50.159 ασθενείς (34.8%) για τους οποίους, μετά από έλεγχο των αρχείων από τους ερευνητές, δεν προέκυψε ανάγκη επανεξέτασης. Ομοίως αφαιρέθηκαν και οι ασθενείς με τους οποίους δεν κατέστη εφικτή επικοινωνία μέχρι τη στιγμή της δημοσίευσης της παρούσας μελέτης (2.837 ασθενείς - 1.95%).

Αίτια της έλλειψης παρακολούθησης

Σχετικά με τα αίτια της μη επιστροφής των ασθενών, οι ερευνητές απέδωσαν μεγάλο μέρος του προβλήματος σε διοικητικά σφάλματα εκ μέρους των υπηρεσιών υγείας (79.652 ασθενείς - 54.8%). Διαπίστωσαν επίσης ότι 12.5% των περιπτώσεων προέκυψαν από τη μη προσέλευση των ασθενών σε προγραμματισμένη επίσκεψη και 32.8% από ακύρωση προγραμματισμένης επίσκεψης, χωρίς να είναι δυνατό να διαπιστώθεί εάν η ακύρωση προερχόταν από την πλευρά του ασθενούς ή της υπηρεσίας υγείας.

Από τους 16 ασθενείς που υπέστησαν βλάβη σαν αποτέλεσμα της έλλειψης παρακολούθησης, 13 παρουσίαζαν γλαύκωμα, ένας ασθενής παρουσίαζε απόφραξη κεντρικής φλέβας αμφιβληστροειδούς με δευτεροπαθή υπερτονία μετά από εμφύτευση ενδοϋαλοειδικού ενθέματος δεξαμεθαζόνης και ένας ασθενής παρουσίαζε καλόηθες πλειόμορφο αδένωμα κόγχου.

Όλοι οι παραπάνω ασθενείς υπέστησαν σοβαρή απώλεια οπτικών πεδίων σαν αποτέλεσμα της έλλειψης παρακολούθησης. Στα 3/4 των περιπτώσεων αυτών, υπήρχε σαφώς προγραμματισμένη επίσκεψη αλλά αυτή άλλαξε, πιο συχνά εκ μέρους του νοσοκομείου. Απώλεια παραπεμπτικών, αδυναμία προγραμματισμού χειορυργείου και παραπομπές από μια υποειδικότητα σε άλλη αποτέλεσαν επίσης αίτια σε μερικές περιπτώσεις. Για το λόγο αυτό, το νοσοκομείο Moorfields ξεκίνησε ήδη την εισαγωγή νέων πρακτικών με σκοπό την ελαχιστοποίηση των απωλειών αυτών, μεταξύ των οποίων και η τηλεφωνική υπενθύμιση των προγραμματισμένων επισκέψεων σε όλους τους ασθενείς 2 ημέρες πριν από την καθορισμένη ημερομηνία.

"Πρέπει να γίνει ακόμη μεγάλη προσπάθεια για να διασφαλιστεί ότι οι ασθενείς που παραπέμπονται από την μια υποειδικότητα στην άλλη τελικά πραγματοποιούν την επίσκεψή τους στον επιθυμητό χρόνο", καταλήγουν οι συγγραφείς.